Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest past sinds 1 oktober 2026 het 'agent of change'-principe toe op stedenbouwkundige vergunningen. Wie binnen twintig meter van een clubzaal woningen of een hotel plant, moet de toekomstige bewoners beschermen tegen geluidshinder.
Wat is er gebeurd
De regel is de ordonnantie van 18 juni 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 26 juni. Ze wijzigt het Code bruxellois de l'aménagement du territoire (CoBAT) en het Code bruxellois du Logement om een mechanisme van wederzijdse verantwoordelijkheid in te voeren binnen een straal van twintig meter, gemeten tussen de perceelgrenzen van de inrichting die het geluid veroorzaakt en het getroffen gebouw. De gewestregering kan die straal per geval verruimen.
De verplichting geldt in beide richtingen. Een nieuw woon- of hotelproject binnen twintig meter van een bestaande clubzaal moet passende en doeltreffende maatregelen nemen om de toekomstige bewoners te beschermen. En het bouwen of ingrijpend verbouwen van een zaal verplicht die zaal om voldoende maatregelen te nemen om de hinder voor legale buuractiviteiten binnen die twintig meter te vermijden of te beperken.
Het toepassingsgebied is afgebakend: discotheken, music-halls, feestzalen en concertzalen waar clubactiviteiten plaatsvinden, in de categorieën 135A, 135B en 135C van de milieuvergunning. De ordonnantie omschrijft clubbing als een nachtelijke activiteit, doorgaans tussen 22.00 en 08.00 uur, met dans en versterkte muziek. Tijdelijke installaties en buitenevenementen vallen erbuiten.
Vergunningsaanvragen moeten verwijzen naar de inrichtingen die zijn opgenomen in BruGIS, het openbare geografische informatiesysteem van het Gewest. Twee artikelen van de ordonnantie, 4 en 6, treden pas in werking zodra de regering bevestigt dat BruGIS is bijgewerkt. Volgens de analyse van advocatenkantoor HV-A zal, zodra BruGIS is bijgewerkt, de aanwezigheid van een zaal binnen twintig meter moeten worden vermeld in de stedenbouwkundige informatie en in de precontractuele informatie aan kopers en huurders.
Een commissie van het Brusselse Parlement steunde het principe in april 2026, voorafgaand aan de definitieve goedkeuring. VRT legt de oorsprong van de regel bij de zaak van club Fuse, die in 2023 tijdelijk moest sluiten na klachten over geluidsoverlast.
Waarom het ertoe doet
Brussel heeft zijn clubs beschermd met een stedenbouwkundige regel, niet met een decibelregel. De tekst legt geen nieuwe geluidsgrenzen vast: ze verdeelt wie de akoestische bescherming draagt en op welk moment. Dat moment is de vergunningsaanvraag, en daar ligt ook de echte beperking van de maatregel.
Want de ordonnantie geldt voor aanvragen die vanaf 1 oktober worden ingediend en heeft geen terugwerkende kracht. Ze raakt geen enkel bestaand conflict. ARAU publiceerde dit op 21 mei 2026: de regel treedt alleen in werking bij nieuwe vergunningsaanvragen, waardoor ze niets doet aan de reeds bestaande hinderbronnen. De vereniging voegt er nog twee bezwaren aan toe. Dat de ordonnantie het beginsel 'de vervuiler betaalt' omkeert, door de kosten van geluidsbescherming te verschuiven naar wie een woonvergunning aanvraagt, in plaats van te eisen dat het geluid aan de bron wordt beperkt. En dat de oorspronkelijk voorgestelde straal vijftig meter was: de verlaging naar twintig meter noemt ARAU drastisch en zonder wetenschappelijke basis.
Het is goed om de reikwijdte af te bakenen. Het gaat om een ordonnantie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, die alleen daar geldt, niet in Vlaanderen of Wallonië. Ze raakt geen festivals of buitenevenementen, die de regel zelf uitsluit. En het is geen kwestie van ticketverkoop of fiscaliteit: wat de Belgische Economische Inspectie in de zalen controleert, is iets anders.
De gekozen aanpak kent precedenten vlakbij. Duitsland bracht muziekclubs onder in een eigen categorie in zijn stedenbouwkundige regelgeving, en Berlijn gebruikte openbare grond als hefboom. Brussel sluit zich aan via de vergunningsroute. Voor een bestaande zaal komt het praktische effect pas wanneer de buur een vergunning aanvraagt; voor een zaal die wil openen of verbouwen, is de verplichting onmiddellijk en ligt ze bij de zaal zelf.